Wanneer mensen horen dat ik in de afrondende fase van mijn ATPL-opleiding zit, krijg ik vaak dezelfde reactie: “Dan ben je er bijna!” En ergens klopt dat ook. Maar eerlijk? Zo voelt het voor mij helemaal niet.

Leven in een rollercoaster

Vanaf het moment dat je aan de opleiding begint, stap je in een rollercoaster. Theorie, examens, simulatoren en vlieguren volgen elkaar in hoog tempo op. Alles wordt er — zo voelt het soms — in razendsnel tempo doorheen geramd. Zodra je iets afrondt, staat het volgende alweer voor de deur.

Dat tempo houdt de vaart erin, maar laat weinig ruimte om echt stil te staan bij wat je allemaal leert. Pas nu, terugkijkend naar het moment waarop ik begon, realiseer ik me hoeveel stappen ik heb gezet. In iets meer dan zestien maanden tijd heb ik geleerd om een vliegtuig veilig van A naar B te vliegen. Dat besef maakt me trots — ook al voelt het nog niet als een eindpunt.

‘Klaar zijn’ is een misvatting

Waar veel mensen — waaronder ikzelf — zich op verkijken, is hoe lang de weg naar de cockpit daadwerkelijk is. Ja, binnen twee jaar kun je je ATPL-licentie behalen. Maar daar stopt het niet.

Na de opleiding begint het sollicitatieproces, in een markt die allesbehalve stabiel is. Prestatiedruk blijft aanwezig: je wilt zo hoog mogelijk scoren, zowel in theorie als in de praktijk. Word je aangenomen bij een airline, dan volgt de type rating — een intensief traject waarin je één specifiek vliegtuigtype tot in detail leert kennen.

Het idee dat je na het behalen van je ATPL ‘klaar’ bent, klopt simpelweg niet. In de luchtvaart ben je nooit uitgeleerd.

Leven met onzekerheid

Onzekerheid ziet er voor iedereen anders uit. In mijn geval speelt financiën een grote rol. Om deze opleiding te kunnen volgen, heb ik zowel eigen spaargeld als externe leningen ingezet. Dat brengt druk met zich mee — tijdens én na de opleiding.

Elke maand vertraging betekent een maand zonder inkomsten. Dat is een realiteit waar je mentaal mee moet leren omgaan, terwijl je ondertussen gefocust moet blijven op presteren.

Een andere mindset in de cockpit

Wat er mentaal het meest is veranderd? Mijn kalmte tijdens momenten van hoge workload en stress.

Vliegen is zoveel meer dan alleen sturen. Het is een continu samenspel van drie factoren: vliegen, navigeren en communiceren. Zeker wanneer weersomstandigheden verslechteren en je vliegt in gebieden met hoog terrein, wordt dit samenspel op de proef gesteld.

In het begin had ik moeite om deze elementen vloeiend te combineren. Door de vlieguren die je tijdens de opleiding opbouwt, leer je prioriteiten stellen, kalm blijven en overzicht houden. Dit zijn competenties die je niet uit een boek leert, maar uitsluitend door ervaring op te doen.

Dit is pas het begin

Hoewel mijn tijd in Zwitserland bijna voorbij is, liggen er nog genoeg hordes voor me. Het APS/MCC-traject in Nederland — dat ongeveer drie maanden duurt — staat nog op de planning. Daarna volgen sollicitaties, mogelijk een type rating en uiteindelijk line training.

Daarnaast stopt leren nooit. Je blijft jezelf ontwikkelen op vlakken als leiderschap, besluitvorming onder tijdsdruk en omgaan met onvoorziene situaties. Elke ervaring stop je in je rugzak — niet alleen als piloot, maar ook als mens.

Een boodschap aan toekomstige piloten

Begrijp waarom je nooit bent uitgeleerd. Elk stressmoment, elk examen en elke landing is een stap in je ontwikkeling. Zie het behalen van je ATPL niet als het einddoel, maar als de fundering.

Wie piloot wil worden, kiest niet voor een eindpunt, maar voor een voortdurend proces van groeien, leren en verantwoordelijkheid nemen. En juist dat maakt deze weg zo bijzonder.